Jarenlang gold meer scherm als vooruitgang. Hoe groter het touchscreen in het dashboard, hoe moderner de auto leek. Die trend draait nu om. Euro NCAP, de onafhankelijke testorganisatie die auto's test op botsveiligheid, publiceerde op 12 oktober 2026 testresultaten waaruit blijkt dat auto's zonder fysieke knoppen voor basisfuncties fors inleveren op hun veiligheidsscore. De uitslag is opvallend eenzijdig verdeeld: Europese merken scoren overwegend goed, een reeks Chinese modellen juist slecht.
Waarom knoppen weer belangrijk zijn
Euro NCAP beoordeelt sinds 2026 niet alleen hoe een auto een botsing doorstaat, maar ook hoe de bediening achter het stuur is ingericht. Onder het onderdeel 'Safe Driving' kijkt de organisatie of vijf veelgebruikte functies, richtingaanwijzers, ruitenwissers, alarmlichten, claxon en de eCall-noodknop, direct met een knop, draaiknop of hendel te bedienen zijn. Zit die functie verstopt in een touchscreenmenu, dan levert dat punten in.
De aanleiding is al langer bekend. Matthew Avery, destijds hoofd van Euro NCAP, zei in maart 2025 dat overmatig touchscreengebruik een probleem is in de hele sector, omdat bestuurders hun ogen te lang van de weg moeten halen om een eenvoudige functie te vinden. Twee weken geleden volgde dus de eerste lichting echte testresultaten die laten zien welke fabrikanten dat advies hebben opgevolgd en welke niet.
Deze auto's doen het goed
Dr. Aled Williams, programmadirecteur van Euro NCAP, was in het persbericht van 12 oktober uitgesproken positief over een aantal modellen. De Audi Q7 haalde 90 procent op het onderdeel rijbediening, met een volle 100 procent voor de vijf essentiële functies. De Kia EV2 scoorde eveneens uitstekend, en de BMW iX3 kreeg de volle 100 procent dankzij losse knoppen voor richtingaanwijzers, alarmlichten, claxon, koplampen en de versnellingskeuze. Ook de CUPRA Raval (80 procent) deed het prima.
Opvallend is de Geely E2, die met 80 procent de enige Chinese fabrikant was die in deze testronde goed scoorde. "We applaud Audi and Kia for taking a more common-sense approach," zei Williams daarover. Wil je weten welke veiligheidssystemen sinds dit jaar al verplicht zijn in nieuwe auto's? Lees ook ons artikel over de nieuwe veiligheidsregels van 1 juli.
Deze modellen verliezen fors terrein
Aan de andere kant van de ranglijst staan vooral Chinese merken. De XPENG X9 haalde slechts 20 procent voor primaire rijbediening, ondanks een algehele vijfsterrenscore. De ZEEKR 7GT en de AION UT kwamen beide niet verder dan 20 procent, en de Leapmotor B05 scoorde op dit onderdeel een nul. Bij al deze auto's lopen functies als richtingaanwijzers, klimaatregeling of rijmodi via het centrale scherm, in plaats van via een los bedieningselement.
Williams richtte zich daarbij direct tot de achterblijvers: "Other manufacturers, including XPENG, would do well to follow this strategy." Bij de ZEEKR 7GT, die in juli 2026 ook al getest werd, concludeerde Euro NCAP dat veel functies via het centrale scherm lopen in plaats van via fysieke schakelaars, wat leidde tot een slechte score voor de algemene bediening, ondanks vijf sterren in de totaaluitslag.
Vijf sterren zonder knoppen blijft mogelijk
Belangrijk om te weten: een vijfsterrenscore is nog steeds te behalen zonder volledig fysieke bediening. De knoppen-eis is geen harde drempel maar telt mee in de deelscore voor rijbediening, die weer onderdeel is van de bredere 'Safe Driving'-beoordeling. Zowel de XPENG X9 als de ZEEKR 7GT kregen ondanks hun lage score op dit specifieke punt toch vijf sterren in totaal. De Nederlandse autopers vond de eerste aankondiging in 2025 dan ook nogal vaag geformuleerd, met te veel ruimte voor interpretatie.
Dat de bediening in je auto steeds meer via schermen gaat, zag je recent ook al bij de opkomst van head-up displays die navigatie direct op de voorruit projecteren. Lees ook ons artikel over de voorruit die een scherm wordt voor het andere uiterste van die trend. En wie zich ergert aan de pieptonen die moderne auto's je om de oren geven: ook daar speelt dezelfde discussie over bediening die méér afleidt dan dat ze helpt. Lees ook waarom die pieptoon niemand veiliger maakt.
Waar je op moet letten bij je volgende auto
Ga je binnenkort een nieuwe auto kopen, dan is dit een concreet checkpunt tijdens de testrit. Kijk of de richtingaanwijzer, alarmlichten, ruitenwissers en claxon een eigen knop of hendel hebben, of dat je ervoor door een menu moet tikken. Bij elektrische auto's uit China is die kans groter dan bij de meeste Europese merken, blijkt uit de eerste testronde. Dat zegt niets over de botsveiligheid zelf, die blijft bij vrijwel alle genoemde modellen op het hoogste niveau, maar wel over hoeveel aandacht je onderweg nodig hebt om iets simpels te doen.
De kans is groot dat dit nog maar het begin is. Nu Euro NCAP de knop-of-scherm-vraag serieus meeweegt, ligt de druk bij fabrikanten om bij een volgend model weer een paar fysieke schakelaars terug te brengen. Voor de koper van nu is de boodschap simpel: laat je niet verblinden door een groot scherm, en voel liever even aan de knoppen voordat je tekent.